آنچه باید درباره بذر یونجه گرمسیری ساردی 10 بارنبروگ بدانید!
در کشاورزی مدرن، انتخاب بذر صحیح، تفاوت بین بازده متوسط و حداکثر سود اقتصادی را رقم میزند. در بین تمامی گزینههای موجود در بازار جهانی، بذر یونجه گرمسیری ساردی 10 سری 2 از محصولات تحقیقاتی انستیتو SARDI استرالیا و برند معتبر بارنبروگ ، نقطه اوج در اصلاح نژاد یونجه محسوب میشود. این رقم، از گروه یونجههای فعال زمستانه است و با شاخص FDR 10 در طبقهی «بدون خوابزمستانی» قرار دارد؛ یعنی گیاه در بیشتر ماههای سال فعال مانده و رشدش تنها با کمبود رطوبت محدود میشود. چنین ویژگی این بذر یونجه استرالیایی را به بهترین گزینه برای مناطق گرم و معتدل بدون پاییز و خزان واقعی تبدیل کرده است.
ویژگی ژنتیکی و خاستگاه یونجه ساردی 10
بذر یونجه گرمسیری ساردی 10 حاصل برنامههای اصلاح نژادی پیشرفته در استرالیاست که با تمرکز بر افزایش پایداری عملکرد در شرایط تنشزا توسعه یافته است. منشأ والدین این رقم از لاینهای پرمحصول استرالیایی انتخاب شده که بهطور ویژه دارای مقاومت بالا به بیماریهای قارچی خاکزاد هستند؛ موضوعی که نقش مهمی در افزایش طول عمر مزرعه و کاهش افت عملکرد در چینهای متوالی دارد.
تناژ تولیدی و عملکرد واقعی در سال
در ارزیابیهای مزرعهای در اسپانیا و استرالیا، بذر یونجه گرمسیری ساردی 10 در هر چین، بین ۴٫۵ تا ۶ تن علوفه خشک (Hay) با رطوبت ۲۰–۲۵٪ تولید میکند. با توجه به قابلیت برداشت ۹ تا ۱۰ چین در سال، تناژ کل سالانه بین ۴۰ تا ۶۰ تن خشک در هکتار است. برای درک اهمیت این عدد کافی است بدانیم که میانگین تولید سایر ارقام یونجه در ایران حدود ۲۰ تا ۳۰ تن در هکتار در سال است؛ یعنی ساردی 10 تقریباً دو و نیم برابر بازده معمول دارد. این بازده بالا تنها زمانی حفظ میشود که مدیریت تغذیه، آبیاری و ارتفاع برداشت مطابق اصول فنی انجام گیرد.
کیفیت علوفه؛ بالاترین پروتئین در میان یونجههای گرمسیری
تناژ بالا تنها مزیت ساردی 10 نیست؛ کیفیت علوفه آن نیز ممتاز است. نتایج تجزیههای آزمایشگاهی در ایالت ویکتوریا استرالیا و نیز پژوهشهای داخلی نشان میدهد: 1) پروتئین خام بین ۲۰ تا ۲۴٪ 2) فیبر نامحلول پایینتر از ۴۵٪ 3) نسبت برگ به ساقه حدود ۶۵٪ رنگ پایدار سبز تا بعد از خشککردن طبیعی در آفتاب. این ارقام، نشاندهندهی تولید علوفهای است که نهتنها برای خوراک گوسفند و گاو شیری مناسب است، بلکه بهعنوان ماده اولیه علوفه بستهبندیشده (Bale Hay Export) قابل فروش جهانی است.
دوام مزرعه؛ ۵ سال عمر اقتصادی، بدون افت عملکرد
در سایر یونجهها معمولاً از سال سوم یا چهارم، افت عملکرد رخ میدهد، اما بذر یونجه گرمسیری ساردی 10 به لطف طوقهی مقاوم و سیستم ریشهی چندشاخه، تا سال پنجم عملکرد اقتصادی خود را حفظ میکند.
ویژگیهای مرتبط با دوام:
1) طوقه ضخیمتر با لایه محافظ چوبپنبهای 2) نفوذ ریشه افقی جهت مقاومت به خشکی موضعی 3) برگزایی سریع پس از برداشت 4) کاهش تراکم کمتر از ۱۰٪ بین سال اول تا سوم نتیجه: پایداری تناژ و کیفیت در طول سالهای کاشت و صرفهجویی در هزینه تجدیدکشت.سازگار با مناطق گرمسیری بدون پاییز (خوزستان، بوشهر، جنوب کرمان و هرمزگان)
ویژگیهای ژنتیکی بذر یونجه گرمسیری ساردی 10 باعث شده بتواند در نواحی گرمسیری که پاییز و زمستان مشخص ندارند، نظیر خوزستان، بوشهر، جنوب کرمان و هرمزگان، عملکرد استثنایی داشته باشد.
در این مناطق یاد شده ، میانگین دما در تمام فصول بالاست و شرایط رشد تقریباً پیوسته است و همانطور که در مقاله ” مدیریت یونجه در شرایط خشکسالی و گرما ” اشاره شد ، بیشتر ارقام یونجه در دمای بالا دچار خواب یا توقف رشد میشوند، اما ساردی 10 به صورت طبیعی ادامهی فتوسنتز را حفظ کرده و رشد رویشی خود را متوقف نمیکند.
به همین دلیل، در اقلیمهایی که اصطلاحاً «بدون پاییز» نامیده میشوند، این رقم میتواند تا ۱۰ چین در سال تولید دهد و با تناژ کلی ۴۰ تا ۶۰ تن یونجه خشک برداشتشده (با رطوبت ۲۰–۲۵٪) در هر هکتار، رکورددار عملکرد اقتصادی باشد.
کیفیت مقاومت در برابر گرما، بیماری و آفات بذر یونجه گرمسیری ساردی 10
در مناطق گرمسیر، بسیاری از ارقام یونجه دچار سوختگی، زردشدگی برگ یا پوسیدگی طوقه میشوند. در ساردی 10: مقاومت بسیار بالا در برابر آنتراکنوز و فوزاریوم وجود دارد؛ به شتههای سبز و آبی یونجه (BGA، SAA) مقاوم است؛ تحمل گرمای بیش از 45 درجه سانتیگراد؛ تحمل چرای دام کوتاهمدت بدون آسیب. همین ویژگیها سبب میشود نیاز به سمپاشی مزرعه به حداقل برسد و هزینه نگهداری کاهش یابد.
مدیریت مزرعه برای بهرهوری بالا
برای دستیابی به حد بالای عملکرد، کشاورز باید مجموعهای از نکات کلیدی را رعایت کند: 1- آبیاری منظم هر ۷ تا ۱۰ روز در فصل گرم؛ 2- برداشت در مرحله ۵ تا ۱۰٪ گل برای حفظ پروتئین و برگ؛ 3- استفاده از کود فسفر و پتاس فصلی؛ 4- حفظ ارتفاع حداقل ۵ سانتیمتر در برداشت؛ 5- کنترل اولیه آفات در مرحله استقرار. در مناطق گرمسیری، آبیاری قطرهای تحت فشار عملکرد سالانه را تا مرز ۶۵ تن خشک در هکتار رسانده است.
بستهبندی و بازار فروش یونجه ساردی 10
به دلیل کیفیت بالا و برگهای ریز اما متراکم، یونجه ساردی 10 برای بستهبندی در قالب Bale Hay ایدهآل است. رنگ سبز زیتونی، فیبر نرم و درصد بالای پروتئین، آن را صادراتپذیر میکند و در بازار خوراک دام کشور تقاضای بالایی دارد.
فرآیند کاشت گامبهگام بذر یونجه گرمسیری ساردی 10
برای دستیابی به حداکثر عملکرد و استقرار موفق یونجه ساردی 10، رعایت اصول فنی در مراحل کاشت اهمیت بالایی دارد. در اراضی تسطیحشده با لیزر که توزیع آب و یکنواختی بستر کاشت مطلوبتر است، میزان بذر مصرفی حدود ۴۰ تا ۵۰ کیلوگرم در هکتار توصیه میشود. این مقدار تراکم مناسبی از بوتهها ایجاد کرده و از رقابت بیشازحد بین گیاهان جلوگیری میکند.
عمق کاشت بذر یونجه باید حدود ۱ سانتیمتر باشد؛ کاشت عمیقتر باعث کاهش سبز شدن و ضعف استقرار اولیه خواهد شد. با رعایت این عمق و شرایط مناسب خاک، میتوان به تراکمی در حدود ۳۵۰ تا ۴۵۰ گیاه در هر متر مربع دست یافت که برای تولید علوفه یکنواخت و پُربازده ایدهآل است.
مرحله آمادهسازی خاک نقش کلیدی در موفقیت کشت دارد. خاک باید بهخوبی تسطیح شده، از بقایای گیاهی و علفهای هرز پاکسازی گردد و دارای بافت نرم و مناسب برای جوانهزنی باشد. استفاده از تلقیح بذر با ریزوبیوم اختصاصی یونجه پیش از کاشت توصیه میشود، زیرا این کار موجب افزایش کارایی تثبیت بیولوژیک نیتروژن، رشد سریعتر گیاه و کاهش نیاز به کودهای ازته میگردد.
دوره استقرار یونجه ساردی 10 معمولاً ۶ تا ۸ هفته به طول میانجامد و پس از آن میتوان اولین چین را برداشت کرد. در مناطق گرمسیری، از جمله جنوب کرمان، شرایط دمایی مناسب این امکان را فراهم میکند که اولین چین حتی پیش از پایان فصل سال انجام شود، که این موضوع از نظر اقتصادی مزیت قابلتوجهی محسوب میشود.
تأثیر بذر یونجه ساردی 10 بر خودکفایی خوراک دام
در ایران، خوراک دام بخش بزرگی از هزینه تولید گوشت و شیر را تشکیل میدهد. اگر از بذر یونجه مقاوم به گرما مثل ساردی 10 استفاده شود، تولید داخلی علوفه پایدارتر و ارزانتر خواهد بود. کاشت این رقم در مناطق گرمسیری بدون پاییز باعث میشود تولید علوفه خشک در ماههای گرم (که بیشتر یونجهها افت دارند) ادامه یابد، و دامدار از واردات کنسانتره خارجی بینیاز شود.
پایداری محیط زیستی یونجه ساردی 10
در پایان باید گفت بذر یونجه ساردی 10 سری 2 علاوه بر عملکرد بالا و تحمل تنشهای اقلیمی، از منظر پایداری محیط زیستی و بهبود کیفیت خاک نیز ارزش بالایی دارد. یکی از مهمترین ویژگیهای این رقم، ریشهزایی عمیق و قدرتمند آن است که نقش مؤثری در اصلاح ساختار فیزیکی خاک ایفا میکند. نفوذ ریشهها به لایههای عمقیتر باعث افزایش تخلخل خاک، بهبود تهویه و تسهیل نفوذ آب در پروفیل خاک میشود.
از نظر تغذیهای، ساردی 10 با تقویت چرخه نیتروژن در خاک، به افزایش حاصلخیزی پایدار کمک میکند. همزیستی مؤثر این گیاه با باکتریهای تثبیتکننده نیتروژن (ریزوبیوم) موجب افزایش تثبیت بیولوژیک نیتروژن شده و وابستگی به کودهای شیمیایی را بهطور محسوسی کاهش میدهد. این فرآیند نهتنها هزینههای تولید را کم میکند، بلکه اثرات منفی زیستمحیطی ناشی از مصرف بیرویه کودها را نیز محدود میسازد.
پوشش سبزینه متراکم ساردی 10 همچنین باعث کاهش تبخیر سطحی آب از خاک شده و به حفظ رطوبت در لایههای فوقانی کمک میکند؛ موضوعی که در مناطق گرم و خشک اهمیت ویژهای دارد. افزون بر این، بقایای ریشه و اندامهای هوایی پس از چین، به افزایش مواد آلی خاک و تقویت خاکهای ضعیف و کمبنیه کمک میکند.
در مجموع، از دیدگاه کشاورزی پایدار، بذر یونجه گرمسیری ساردی 10 گزینهای استراتژیک و بلندمدت برای مقابله با فقر مواد آلی خاک و بهبود بهرهوری منابع در نواحی گرم و خشک ایران بهشمار میآید.
