درباره اصول پرورش یونجه

بذر یونجه | قیمت،انواع،راهنمای انتخاب و خرید بهترین نوع آن🎯

بذر یونجه | قیمت، انواع، راهنمای انتخاب و خرید بهترین نوع آن

بذر یونجه یکی از مهم‌ترین بذرهای علوفه‌ای در کشاورزی ایران است که انتخاب درست آن مستقیماً بر میزان برداشت، کیفیت علوفه و سودآوری تأثیر می‌گذارد. امروزه انواع مختلفی از بذر یونجه ایرانی و خارجی در بازار موجود است که هر کدام برای شرایط آب‌وهوایی خاص، نوع خاک و هدف کشت متفاوتی مناسب هستند.

در این صفحه، به‌صورت کامل با انواع تخم یونجه، بهترین گزینه برای مناطق مختلف ایران، قیمت بذر و نکات مهم خرید آشنا می‌شوید تا بتوانید با خیال راحت، بهترین بذر یونجه را انتخاب و تهیه کنید.

بذر یونجه چیست و چرا انتخاب آن مهم است؟

یونجه یکی از اصلی‌ترین گیاهان علوفه‌ای در کشاورزی ایران است و کیفیت تولید آن، وابستگی مستقیمی به نوع بذری دارد که انتخاب می‌شود. بذر یونجه در واقع پایه و اساس عملکرد مزرعه بوده و نقش تعیین‌کننده‌ای در میزان رشد، تعداد چین، کیفیت علوفه و سود نهایی کشاورز دارد. انتخاب بذر مناسب می‌تواند تفاوت چشمگیری در تولید علوفه با ارزش غذایی بالا ایجاد کند.

از نظر علمی، یونجه گیاهی چندساله با ریشه‌های عمیق است که در صورت استفاده از بذر یونجه با قوه نامیه بالا، می‌تواند برای چند سال برداشت اقتصادی و مستمر فراهم کند. بذرهای اصلاح‌شده و استاندارد همچون بذر یونجه ایتالیایی جیا (GEA) و بذر یونجه ساردی 10 ، علاوه بر رشد یکنواخت‌تر، مقاومت بیشتری در برابر تنش‌های محیطی مانند سرما، گرما، خشکی و برخی بیماری‌ها دارند. به همین دلیل، انتخاب درست بذر، ریسک خسارت‌های مزرعه را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد.

بذر مال یونجه

تصویر (1) بذر یونجه

اهمیت بذر یونجه زمانی بیشتر مشخص می‌شود که شرایط اقلیمی، نوع خاک و هدف کشت در نظر گرفته شود. برخی ارقام برای مناطق گرمسیر و برخی دیگر برای مناطق سردسیر یا معتدل مناسب هستند و انتخاب اشتباه می‌تواند باعث کاهش عملکرد و حتی از بین رفتن مزرعه شود.

همچنین استفاده از بذر یونجه با خلوص ژنتیکی و اصالت مشخص، موجب یکنواختی مزرعه و افزایش کیفیت علوفه تولیدی خواهد شد.
در نهایت، انتخاب آگاهانه بذر یونجه نه‌تنها باعث افزایش تعداد چین و تناژ برداشت می‌شود، بلکه از نظر اقتصادی نیز یکی از مهم‌ترین تصمیم‌ها در کشت موفق یونجه به شمار می‌آید.

بررسی جامع انواع بذر یونجه ایرانی و خارجی

بذر یونجه به‌عنوان پایه اصلی تولید علوفه در بسیاری از واحدهای دامداری، نقش تعیین‌کننده‌ای در میزان عملکرد، تعداد چین و پایداری مزرعه دارد. برخلاف تصور رایج، تفاوت میان ارقام مختلف یونجه صرفاً به مبدأ تولید آن‌ها محدود نمی‌شود، بلکه عواملی مانند درجه خواب زمستانه (درمانسی)، سرعت رشد مجدد، سازگاری اقلیمی و توان تولید علوفه خشک در هر چین از اهمیت بسیار بیشتری دارند . از این منظر، شناخت دقیق بذور یونجه ایرانی و خارجی رایج در کشور، به انتخاب آگاهانه و اقتصادی‌تر کمک می‌کند.

در این مقاله ابتدا قصد داریم به معرفی کوتاه اما فنی و دقیق بذور ایرانی رایج بپردازیم و در انتها به 3 رقم بذر یونجه خارجی اصل و رایج در کشور پرداخته و در نهایت به مقایسه آنها از لحاظ پارامترهای مختلف فنی و قیمتی بپردازیم تا بتوانیم تصمیم مناسب و صحیحی در انتخاب اقتصادی و سازگار با منطقه خود بپردازیم .

بذر یونجه همدانی (مناسب مناطق سرد و معتدل)

در میان بذور یونجه ایرانی، رقم همدانی یکی از شناخته‌شده‌ترین و رایج ترین ارقام مناسب مناطق معتدل و سرد در مناطقی همچون استانهای همدان ، کرمانشاه ، کردستان ، زنجان ، مرکزی ، فارس ، چهارمحال و بختیاری و … محسوب می‌شود. 

این رقم یونجه که از پرکاربردترین یونجه های بومی ایران است با خصوصیات کیفی و نسبتا مناسب خود در قیاس با سایر ارقام رایج در بازار از مقبولیت و بازار پسندی بهتری هم در بین دامداران (به لحاظ کیفیت علوفه تولیدی) و هم کشاورزان (به جهت سازگاری با اقلیم آنها و مقاومت نسبتا مناسب نسبت به آفات و بیماری های رایج) برخوردار است .

گیاهچه یونجه همدانی معمولا در اواسط اسفند ماه بسته به شرایط جوی و دمای هوا در مناطق مختلف از خواب زمستانی خارج شده و معمولا در اوایل آبانماه رشد آن متوقف شده و آهسته به خواب زمستانی می رود ، در این میان اگر مقیاس را از سال دوم رشدی در نظر بگیریم همانطور که در جدول (1) نیز اشاره شده است میتوان گفت هر 28 تا 32 روز یکبار میتوان یک چین با کیفیت در کلاس یونجه های ایرانی با تناژ حدود 2.2 تا 2.5 تن در هکتار انتظار داشت .  

بذر یونجه همدانی

تصویر (2) یونجه همدانی 

مشخصات فنی یونجه همدانی 

این بذر دارای درمانسی (خواب زمستانی) متوسط در محدوده 6 تا 7 است و به همین دلیل در برابر سرمای زمستان سازگاری قابل قبولی دارد . رشد یونجه همدانی در بهار و تابستان یکنواخت بوده و معمولاً سالانه از 5 تا 6 چین کیفی برخوادار است که البته این موضوع بسته به شرایط جوی و کیفیت داشت متغیر است.

پارامترهای ارزیابی 
ویژگهای بذر یونجه 
نام تجاری
همدانی
مناسب اقلیم
معتدل و سردسیر
ویژگی شاخص
مقاوم به سرما
عمر اقتصادی
3 - 5 سال
دوره چین
28 - 32 روز
درمانسی (خواب زمستانی)
7 - 6
تعداد چین در سال
6 - 5
تناژ در هکتار (خشک)
2.2 - 2.5
ارتفاع گیری (سانتی متر)
60 - 80
تحمل به خشکی
مناسب
پروتئین
(20 - 21) درصد
شوری مناسب (MS)
کمتر از 4500
مقاومت به انواع قارچ
نسبی
مقاومت به نماتد
نسبی
مقدار بذر (کیلوگرم/هکتار)
75 - 100

جدول (1) مشخصات فنی یونجه همدانی 

گیاه حاصل از تخم یونجه همدانی معمولا تا ارتفاع 60 تا 80 سانتی متری قابلیت ارتفاع گیری دارد و به تناسب وضعیت ریشه ها و اعمال کوددهی مناسب در برابر عارضه هایی همچون ورس و خوابیدگی بوته ها در اثر باد و یا وضعیت رطوبت بستر کشت معمولا مقاومت خوبی از خون نشان می دهند .

بوته ها در این رقم در کلاس یونجه های ایرانی از کیفیت مطلوبی چه به لحاظ کیفیت برگی و چه به لحاظ فیبر و پروتئین برخوردار است اما معمولا بوته های مذکور تک شاخه بوده و شاخه های فرعی زیادی در آن دیده نمی شود

قیمت بذر یونجه همدانی 

قیمت بذر یونجه همدانی در همه فصول و همه مناطق کشور عدد یکسانی نبوده و نیست و نرخ آن تابعی از عوامل مختلف از جمله فصل ، حجم و شرایط خرید ، نوع تامین کننده ، کیفیت و پاکی بذر و … است و اخیرا هم که نرخ فزاینده تورم نیز همه معادلات فوق را بر هم زده است اما به عنوان یک معدل و ذکر رقم و عدد باید گفت قیمت بذر یونجه همدانی مرغوب در زمان نگارش این مطلب یعنی انتهای دیماه 1404 چیزی بین 650 تا 850 هزار تومان در مناطق مختلف کشور در نوسان است . 

بذر یونجه رنجر (مناسب مناطق معتدل)

در اوایل دهه 80 ، جایی در حوالی سالهای 1382 و 1383 ، یکی از مراکز تولید علوفه یونجه در حوالی تهران ، بذری با منشاء آمریکا وارد و نسبت به کشت در مزارع خود اقدام کرد که تولید بسیار با کیفیت و تناژ مناسب آن همه را شگفت زده کرد .

در حالی که رکوردهای تولید ، ارتفاع گیری و مقاومت به آفات و کم آبی در ایران در آن زمان محدود و ناچیز بود ، بذر یونجه رنجر با تولید بسیار بالا ، ارتفاع گیری تا 110 سانتی متر و کیفیت بالای پروتئین و فیبر استاندارد در شاخه و برگهای خود توانست در بین کشاورزان و دامداران جایی مناسب برای خود کسب کند .

بذر یونجه رنجر

تصویر (3) بذر یونجه رنجر

اما با گذشت زمان و نسل گیری های متعدد اکنون و با گذشت 2 دهه از ورود اولین بذر یونجه رنجر به ایران می توان به قاطعیت گفت دیگر خبری از آن بذر اصیل نیست و آنچه در بازار به این نام هست هیچ خلوص و اجماع کیفی با بذر مادری ندارند ، لیکن میتوان ادعا کرد به دلیل خاطره خوب از بذر قدیمی و با اصالت رنجر اکنون در بازار جزو فراوانترین و پر کاربردترین بذور یونجه است لیکن بدون هیچ پشتوانه و اصالت واقعی حتی به زور لیبل و پاکت های رنگارنگ مراکز بوجاری ! 

مشخصات فنی یونجه رنجر

گیاهچه بذر یونجه رنجر با درجه خواب زمستانه (درمانسی) حدود 6 – 8 از دیگر ارقام سازگار با مناطق معتدل رایج در بازار بذر یونجه کشور است. این رقم اگر چه نسبت به همدانی رشد کندتری دارد، اما از نظر پایداری مزرعه و تحمل سرما عملکرد قابل قبولی ارائه می‌دهد. رنجر معمولاً پنج چین اصلی در سال دارد و در شرایط مدیریت مطلوب، امکان برداشت چین ششم نیز وجود دارد.

پارامترهای ارزیابی 
ویژگهای بذر یونجه 
نام تجاری
رنجر
مناسب اقلیم
معتدل و خنک
ویژگی شاخص
سازگار به تنش دمایی گرم
عمر اقتصادی
3 - 5 سال
دوره چین
30 - 35 روز
درمانسی (خواب زمستانی)
8 - 6
تعداد چین در سال
6 - 5
تناژ در هکتار (خشک)
2 - 2.5
ارتفاع گیری (سانتی متر)
60 - 80
تحمل به خشکی
مناسب
پروتئین
(18 - 20) درصد
شوری مناسب (MS)
کمتر از 4500
مقاومت به انواع قارچ
نسبی
مقاومت به نماتد
نسبی
مقدار بذر (کیلوگرم/ هکتار)
75 - 100

جدول (2) مشخصات فنی یونجه رنجر

فاصله بین چین‌ها اغلب 30 تا 35 روز است و تولید علوفه خشک گیاهچه بذر یونجه رنجر در هر چین بین ۲ تا ۲.۳ تن در هکتار متغیر بوده و مجموع عملکرد سالانه آن در بازه ۹ تا ۱۱ تن علوفه خشک قرار می‌گیرد.

همانطور که در جدول (2) نیز مشهود است ارتفاع گیری 60 تا 80 سانتی متری گیاهچه این بذر به همراه درصد فیبر مناسب آن میتواند این یونجه را به علوفه ای مناسب برای تغذیه دام تبدیل کرده است . از سویی محصول بذر یونجه رنجر با داشتن 18 تا 20 درصد پروتئین در شرایط مختلف اقلیمی میتواند با تغذیه مناسب تر حتی رکوردهای بهتری نیز کسب کند .

قیمت بذر یونجه رنجر آمریکایی

قیمت بذر یونجه رنجر به عنوان یکی از مرسوم ترین بذور یونجه بازار عدد ثابتی نیست و بسته به مولفه های حاکم بر بازار از جمله فصل ، تورم ، کیفیت بار و … متغییر است اما در زمان نگارش این متن یعنی زمستان 1404 قیمت تخم یونجه رنجر آمریکایی در حدود 550 الی 700 هزار تومان متغییر است .

بذر یونجه قره یونجه (یونجه سردسیری)

در مناطق سردسیر و خنک کشور بخصوص در استانهای آذربایجان غربی و شرقی ، اردبیل ، کردستان و همدان و … گیاهچه یونجه حاصل از بذر یونجه قره در بین کشاورزان از محبوبیت خاصی برخوردار است،این موضوع شاید نه به خاطر تناژ و کیفیت تولید بالای آن بلکه بیشتر به دلیل تاب آوری و مقاومت نسبت به تنش های سرمایی است که این مناطق با آن مواجه هستند البته این محبوبیت اغلب در بین بذور محلی مصداق دارد و در بین بذور اصلاح شده صنعتی سنجش مورد اعتنایی در این باره انجام نگرفته است .

بذر یونجه قره یونجه

تصویر (4) بذر یونجه قره یونجه 

در این مناطق از آنجایی که سرمای پاییزه زود هنگام و بهاره ادامه دار ، چالش همیشگی تولید محسوب میشود ،انتخاب بذری که زودتر از موعد به خواب رفته و دیرتر از سایر ارقام رقیب از خواب زمستانی بیدار شود تضمینی برای بقاء تولید محسوب شده و شاید هم در اذهان کشاورزان این موضوع (تداوم بقاء) از تولید و کیفیت و کمیت آن دارای اهمیت بیشتری بوده باشد .

مشخصات فنی یونجه قره

اصولا قره یونجه به‌ عنوان رقمی بومی با درجه خواب زمستانه (درمانسی) حدود ۵ تا ۶ شناخته می‌شود. این ویژگی باعث می‌شود قره یونجه تعادل مناسبی بین مقاومت به سرما و قدرت رشد تابستانه داشته باشد. این رقم معمولاً ۵ چین در سال تولید می‌کند و دوره هر چین حدود ۳۵ تا ۴۰ روز است.

پارامترهای ارزیابی 
ویژگهای بذر یونجه قره 
نام تجاری
قره یونجه
مناسب اقلیم
معتدل و سرد
ویژگی شاخص
مقاوم به تنش سرمایی
عمر اقتصادی
3 - 5 سال
دوره چین
35 - 40 روز
درمانسی (خواب زمستانی)
5 - 6
تعداد چین در سال
4 - 5
تناژ در هکتار (خشک)
1.8 - 2.5
ارتفاع گیری (سانتی متر)
60 - 75
تحمل به خشکی
مناسب
پروتئین (درصد)
18 - 20
شوری مناسب (MS)
کمتر از 4000
مقاومت به انواع قارچ
نسبی
مقاومت به نماتد
نسبی
مقدار بذر (کیلوگرم/ هکتار)
75 - 100

جدول (3) مشخصات فنی یونجه قره 

گیاه یونجه حاصل از این بذر یونجه معمولا بسته به نوسانات رایج دمایی از اواخر مهرماه هر سال با آغاز پاییز وارد سیکل خواب شده و بسته به اقلیم و شرایط مناطق مختلف از نیمه فروردین الی نیمه اردیبهشت هر سال از سیکل خواب خارج شده و شروع به تولید علوفه می نماید ، این فرآیند خواب در واقع مکانیزم دفاعی این رقم در برابر سرمای زمستانه و رمز بقای آن در اقلیم سرد این مناطق محسوب می شود.

میزان تولید علوفه خشک در هر چین حدود 1.8 تا ۲.۵ تن در هکتار بوده و عملکرد سالانه آن به حدود ۱۰ تا ۱۲.۵ تن می‌رسد، ضمن آنکه مقاومت نسبی به تنش خشکی نیز از مزایای این رقم است.

قیمت بذر یونجه قره یونجه

قیمت بذر یونجه قره یونجه معمولا تحت تاثیر عوامل مختلف از جمله کیفیت دانه ها ، یک دستی ، پاکی بذر ، داشتن یا فقدان بذر مال ، فصل ، تورم بازار و … متغیر است اما در حال حاضر و در زمان نگارش و تنظیم این نوشته یعنی زمستان 1404 حدود 650 الی 850 تومان قیمت بذر یونجه قره یونجه در بازار متغیر است .

بذر یونجه نیکشهری (یونجه گرمسیری)

در مقابل ارقام مختلف معتدل و سردسیری ایران، بذور یونجه گرمسیری مانند نیکشهری و بغدادی با درمانسی بالا قرار دارند . تخم یونجه نیکشهری از ارقام محلی ایران است که با دارا بودن درمانسی حدود ۸ تا ۹ و کیفیت نسبی البته نه چندان دلچسب اما مقاوم به آسیب ها و تنش های گرمایی شدید دارای استقبال نسبی از سوی کشاورزان این مناطق می باشد. 

برای استان های گرم و جنوبی کشور همچون کرمان ، سیستان و بلوچستان ، هرمزگان و … در طول سالیان دراز این رقم توانسته با شرایط سخت دمایی این مناطق سازگار شده و منطقا به دلیل رشد فعال در فصول خنک‌تر سال تعداد چین بالاتر و درنتیجه تناژ سالانه تولید آن نسبت به ارقام معتدل و سردسیر دارای مزیت نسبی و مناسبی باشد.

بذر یونجه نیکشهری

تصویر (5) بذر یونجه نیکشهری

مشخصات فنی یونجه نیکشهری

همانطور که در بالا اشاره شد ، شاخصه اصلی این بذر در درمانسی (خواب زمستانی) این رقم نهفته است ، ناگفته پیداست نداشتن خواب زمستانی در مناطق گرمسیر مزیتی است غیر قابل چشم پوشی در تولید مداوم ، لیکن این مزیت در کاهش عمر اقتصادی به 3 سال این ارقام نقش غیر قابل انکاری داشته که این موضوع معمولا در ارقام گرمسیری غیر اصلاح شده و محلی نمود واضح تری دارد .   

پارامترهای ارزیابی 
ویژگهای بذر یونجه
نام تجاری
نیکشهری
مناسب اقلیم
گرمسیری
ویژگی شاخص
مقاوم به تنش گرمایی
عمر اقتصادی
3 سال
دوره چین
28 - 38 روز
درمانسی (خواب زمستانی)
9 - 8
تعداد چین در سال
9 - 8
تناژ در هکتار (خشک)
1.8 - 2.3
ارتفاع گیری (سانتی متر)
60 - 70
تحمل به خشکی
مناسب
پروتئین
(18 - 19) درصد
شوری مناسب (MS)
کمتر از 4500
مقاومت به انواع قارچ
نسبی
مقاومت به نماتد
نسبی
مقدار بذر (کیلوگرم/هکتار)
75 - 100

جدول (4) مشخصات فنی یونجه نیکشهری

این رقم معمولاً هشت تا نه چین در سال تولید می‌کند و فاصله هر چین بین ۲۸ تا ۳۲ روز است. تولید علوفه خشک در هر چین به‌طور متوسط ۱.۸ تا ۲.۲ تن در هکتار بوده و مجموع عملکرد سالانه آن به 16 تا 18 تن می‌رسد.

قیمت بذر یونجه نیکشهری 

قیمت بذر یونجه نیکشهری همه وقت و در همه استانهای گرمسیر کشور یکسان نیست بلکه بسته به استقبال کشاورزان و فراوانی یا کمبود بذر در بعضی شهرها و استانهای کشور متفاوت است . به علاوه قیمت بذر یونجه نیکشهری از قیمتهای سایر بذور یونجه مستثنی نیست و تابعی از نرخ تورم ، فصل ، شرایط و حجم خرید و … است اما در مجموع و با محافظه کاری می توان به عنوان معدل کشور در این تاریخ یعنی انتهای دیماه 1404 از 850 تومان تا 1 میلیون تومان در مناطق گوناگون بسته به کیفیت و حجم خرید و فروش متغیر دانست .

بذر یونجه بغدادی (یونجه گرمسیری)

بذر یونجه بغدادی نیز از نظر درمانسی (درجه خواب زمستانی) در محدوده ۸ قرار دارد و برای مناطق گرمسیر با اقلیم خشن خصوصا مناطق گرم باد خیز مناسب است. حداکثر ارتفاع بوته این رقم 60 تا 70 سانتی متر با وضعیت ساقه ضخیم و برگهای متناسب با این اقلیم است .

بذر یونجه بغدادی

تصویر (6) بذر یونجه بغدادی

مشخصات فنی یونجه بغدادی

این رقم معمولاً 8 چین در سال دارد و دوره هر چین حدود 35 تا 40 روز است. تولید علوفه خشک آن در هر چین نزدیک به ۲ تن در هکتار بوده و عملکرد سالانه‌ای در حدود 16 تا 18 تن ارائه می‌دهد.

 از سویی همانطور که اشاره شد این رقم به شرایط خشن جوی به خصوص طوفان و باد داغ مقاوم است و از این جهت برای زراعت یونجه در استانهایی همانند سیستان و بلوچستان و جنوب کرمان و نواحی غربی استان خوزستان میتواند گزینه مناسبی باشد . 

پارامترهای ارزیابی 
ویژگهای بذر یونجه
نام تجاری
بغدادی
مناسب اقلیم
گرمسیری خشن و باد خیز
ویژگی شاخص
مقاوم به گرما
عمر اقتصادی
5 - 3 سال
دوره چین
35 - 40 روز
درمانسی (خواب زمستانی)
8
تعداد چین در سال
9 - 8
تناژ در هکتار (خشک)
1.8 - 2
ارتفاع گیری (سانتی متر)
60 - 70
تحمل به خشکی
مناسب
پروتئین
(18 - 19) درصد
شوری مناسب (MS)
کمتر از 4500
مقاومت به انواع قارچ
نسبی
مقاومت به نماتد
نسبی
مقدار بذر (کیلوگرم/هکتار)
75 - 100

جدول (5) مشخصات فنی یونجه بغدادی

از طرف دیگر از آنجایی که این رقم دارای ریشه هایی عمیق و نفوذ پذیر است میتوان نسبت به مقاومت آن به عارضه هایی همچون ورس (خوابیدگی بوته در اثر باد و طوفان و یا رطوبت نامناسب خاک) و خشکسالی و آب بی کیفیت (از جهت شوری و سختی) مطمئن بوده و با خاطر آسوده تری نسبت به سایر ارقام به کاشت و زراعت آن اقدام کرد ، هر چند تولید با کیفیت قطعا تحت تاثیر مسائل ذکر شده قرار خواهد داشت .

با توجه به آنچه درباره خصوصیات این بذر گفتیم باید با اطمینان گفت تخم یونجه بغدادی با توجه به سازگاری با اقلیم گرم و بادخیز مناطق یاد شده گزینه بسیار خوبی برای تعلیف شتر ، شتر مرغ و چرای دام محلی است و کاشت آن به حفظ ماندگاری دامپروری در کلونی های انسانی این مناطق محروم کمک شایانی میکند. 

قیمت بذر یونجه بغدادی 

قیمت بذر یونجه بغدادی همانند سایر بذور بونجه مورد اشاره در بالا تحت تاثر عوامل زیادی همچون فصل ، نرخ تورم ، صادرات ، کیفیت و شرایط خرید ، مناطق مختلف جغرافیایی و … متغیر است ، اما در حال حاضر و در زمان نگارش این مطلب یعنی در انتهای دیماه 1404 قیمت هر کیلو بذر یونجه بغدادی با کیفیت در بازار کشور بین 850 تا 1 میلیون تومان با در نظر گرفتن پاکی و کیفیت بذور متفاوت است .

بذر یونجه خارجی

تصویر (7) بذر یونجه خارجی 

بذور یونجه خارجی 

بذر یونجه جیا ایتالیا (جنرال ، سازگار با اقلیم مختلف)

در میان بذور یونجه خارجی، رقم ایتالیایی جیا (GEA) به‌ عنوان یکی از ارقام پربازده شناخته می‌شود. این بذر با درمانسی 7 – 8 ، سازگاری بالایی با مناطق معتدل، خنک و گرم دارد و به دلیل سرعت رشد مجدد بالا، معمولاً شش تا هفت چین در سال تولید می‌کند. فاصله چین‌ها در این رقم حدود 18 تا 22 روز است و تولید علوفه خشک در هر چین بین 4.5 تا 5 تن در هکتار متغیر بوده و عملکرد سالانه آن به 30 تا 35 تن می‌رسد.

پارامترهای ارزیابی 
ویژگهای بذر یونجه
نام تجاری
جیا (GEA)
محصول
ایتالیا
مناسب اقلیم
اقلیم متنوع گرم و سرد
ویژگی شاخص
مقاوم به سرما و گرما
عمر اقتصادی
7 - 5 سال
دوره چین
22 - 18 روز
درمانسی (خواب زمستانی)
8 - 7
تعداد چین در سال
8 - 6
تناژ در هکتار (خشک)
5 - 4.5
ارتفاع گیری (سانتی متر)
115 - 100
تحمل به خشکی
مناسب
پروتئین
(22 - 20) درصد
شوری مناسب (MS)
کمتر از 4500
مقاومت به انواع قارچ
مناسب
مقاومت به نماتد
مناسب
مقدار بذر (کیلوگرم/هکتار)
65 - 50

جدول (6) مشخصات فنی یونجه جیا (GEA)

قیمت بذر یونجه جیا (GEA)

قیمت بذر یونجه جیا ، تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله نرخ ارز ، تورم ، فصل ، شرایط و حجم خرید و … قرار می گیرد ، نرخ یونجه جیا ایتالیا در حال حاضر و در زمان نگارش این متن یعنی انتهای دیماه 1404 حدود 2.380.000 تا 2.400.000 می باشد .

بذر یونجه ساردی 10 بارنبروگ (بذر یونجه گرمسیری)

بذر یونجه ساردی ۱۰ بارنبروگ یکی از قوی‌ترین ارقام گرمسیری جهان است که درمانسی ۱۰ داشته و عملاً فاقد خواب زمستانی است. این رقم در مناطق گرم و معتدل با زمستان ملایم، امکان برداشت هشت تا نه چین در سال را فراهم می‌کند. دوره هر چین بذر یونجه ساردی 10 کوتاه و حدود 20 تا 25 روز است و تولید علوفه خشک در هر چین بین 4.5 تا 5 تن در هکتار بوده و مجموع عملکرد سالانه آن به 35 تا 45 تن می‌رسد.

پارامترهای ارزیابی 
ویژگهای بذر یونجه
نام تجاری
ساردی 10 (SARDI 10)
محصول
استرالیا
مناسب اقلیم
گرم و بسیار گرم
ویژگی شاخص
مقاوم به گرما و خشکی
عمر اقتصادی
5 سال
دوره چین
25 - 20 روز
درمانسی (خواب زمستانی)
10 - 9
تعداد چین در سال
10 - 9
تناژ در هکتار (خشک)
5 - 4.5
ارتفاع گیری (سانتی متر)
110 - 100
تحمل به خشکی
مناسب
پروتئین
(22 - 20) درصد
شوری مناسب (MS)
کمتر از 4500
مقاومت به انواع قارچ
مناسب
مقاومت به نماتد
مناسب
مقدار بذر (کیلوگرم/هکتار)
65 - 50

جدول (7) مشخصات فنی بذر یونجه ساردی 10

قیمت بذر یونجه ساردی 10 بارنبروگ

قیمت بذر یونجه ساردی 10 بارنبروگ به عنوان بذر یونجه وارداتی ، تحت تاثیر عوامل مختلفی از نرخ ارز گرفته تا فصل ، مقدار و شرایط خرید و … قرار میگیرد . در حال حاضر و در زمان نگارش این متن یعنی انتهای دیماه 1404 قیمت هر کیلو بذر یونجه ساردی 10 از 2.380.000 تا 2.400.000 تومان می باشد .

جدول مقایسه بذور یونجه مناطق معتدل ، سرد و گرمسیر 

 1) مقایسه بذور یونجه سازگار با مناطق معتدل و سردسیر کشور

در جدول (8) تلاش شده است تا در یک مقایسه حرفه ای با سنجه های قابل درک و بررسی برای همه مخاطبان به مقایسه خصوصیات میان بذور یونجه سازگار با مناطق معتدل و سردسیر حال حاضر بازار کشور پرداخته و آنگاه به بررسی همه جانبه آن خصوصیات به جمع بندی انتخاب یک بذر برجسته به لحاظ خصوصیات مورد نظر که طبعا مهمترین آنها توجیه اقتصادی است بپردازیم .

پارامترهای ارزیابی 
بذر یونجه قره 
بذر یونجه رنجر
بذر یونجه همدانی 
بذر یونجه جیا (GEA)
عمر اقتصادی / سال
5 - 3
5 - 3
5 - 3
7 - 5
مناسب مناطق
سردسیر
معتدل و سرد
معتدل و سرد
فراگیر و عمومی
دوره چین (روز)
35 - 40
35 - 30 
32 - 28 
18 - 22
درمانسی (خواب زمستانی)
6 - 5
8 - 6
7 - 6
8 - 7
تعداد چین در سال
5 - 4
6 - 5
6 - 5
8 - 6
تناژ در هکتار (خشک)
2.5 - 1.8
2.5 - 2
2.5 - 2.2
5 - 4.5
مقاومت به خشکی
نسبی
مناسب
مناسب
مناسب
درصد پروتئین
20 - 18
22 - 20
22 - 20
22 - 20
حد مقاومت به شوری
کمتر از 4500
کمتر از 4500
کمتر از 4500
کمتر از 4500
مقاومت قارچی
نسبی
نسبی
نسبی
نسبی
مقاومت به نماتد
نسبی
نسبی
نسبی
مناسب
مقدار بذر در هکتار/کیلو
100 - 75
100 - 75
100 - 75
65 - 50
بذرمال 
ندارد
ندارد
ندارد
دارد
گواهی و لیبل اصالت بذر
ندارد 
ندارد
ندارد
دارد
کشور تولید کننده
ایران 
ایران
ایران
ایتالیا

جدول (8) مقایسه بذور یونجه مناطق معتدل و سردسیر

همانطور که در جدول (8) مقایسه میان ارقام یونجه فوق مشاهده می شود بذر یونجه جیا (GEA) چه از باب سنجه های تولیدی و چه سنجه های کیفی اصطلاحا یک سر و گردن بالاتر است ، اما این موضوع و مقایسه درستی نیست چرا که بذر یونجه جیا ایتالیایی یک بذر اصلاح شده جهت تولید مناسب و مقاومت به اقلیم مختلف از جمله بستر بی کیفیت و گرما و خشکی است (برای مطالعه بیشتر در این خصوص به مقاله “7 نکته اساسی در مدیریت یونجه در شرایط خشکسالی و گرما“) و با کیفیت تولید صنعتی است در حالی که بذور یونجه رنجر ، همدانی و قره از بذور محلی ایران است ، اما واقعیت ماجرا این است که با وجود هزینه های بالا مربوط به سوخت ، کود ، کارگری ، خاکورزی و آماده سازی و … دیگر استفاده از بذور محلی با تولید پایین و آسیب پذیر در برابر عارضه های رایج ، عمر اقتصادی پایین و دوره چین های بالا مقرون به صرفه و اقتصادی نیست . 

2) مقایسه بذور یونجه سازگار با مناطق گرمسیر کشور

در جدول (9) به مقایسه صفات و سنجه های بذور یونجه مناسب مناطق گرمسیری در انواع محلی بذر یونجه های ایرانی نیکشهری ، بغدادی و بذر یونجه ساردی 10 استرالیا را مشاهده میکنید . این جدول تلاش کرده در حد بضاعت به بررسی صفات کیفی و کمی تولیدی آنها پرداخته شده که در ادامه به آنها پرداخته خواهد شد .

پارامترهای ارزیابی 
بذر یونجه نیکشهری
بذر یونجه بغدادی
بذر یونجه ساردی  SARDI10
عمر اقتصادی / سال
5 - 3
5 - 3
7 - 5
مناسب مناطق
گرمسیر
گرمسیر
گرمسیر
دوره چین (روز)
38 - 28
40 - 35 
25 - 20
درمانسی (خواب زمستانی)
9 - 8
10 - 9
تعداد چین در سال
9 - 8
9 - 8
6 - 5
تناژ در هکتار (خشک)
2.3 - 1.8
2 - 1.8
10 - 9
مقاومت به خشکی
نسبی
مناسب
مناسب
درصد پروتئین
20 - 18
20 - 18
22 - 20
حد مقاومت به شوری
کمتر از 4500
کمتر از 4500
کمتر از 4500
مقاومت قارچی
نسبی
حساس
مناسب
مقاومت به نماتد
نسبی
نسبی
مناسب
مقدار بذر در هکتار/کیلو
100 - 75
100 - 75
65 - 50
بذرمال
ندارد
ندارد
ندارد
گواهی و لیبل اصالت بذر
ندارد
ندارد
دارد
کشور تولید کننده
ایران
ایران
استرالیا

جدول (9) مقایسه بذور یونجه مناطق گرمسیر

همانطور که بالا نیز توضیح داده شد در جدول (9) نیز به وضوح برتری و پیشی گرفتن شاخه های کیفی و کمی بذر یونجه ساردی 10 نسبت به بذور بغدادی و نیکشهری قابل مشاهده و مقایسه است لیکن مجددا تاکید می شود مقایسه بذور صنعتی اصلاح شده همچون ساردی 10 با بذور محلی مقایسه درستی نیست ولی در این مقاله موضوع مقایسه جدای از مبدا تولید و … مد نظر است .

راهنمای خرید بذر یونجه

در خرید بذر یونجه به چه نکاتی باید توجه داشت؟

در هنگام خرید تخم یونجه باید به نکات کلیدی و مهمی توجه داشت که در نظر داشتن آنها برای آینده زراعتی قابل قبول از اهمیت بالایی برخوردار است که در زیر به برخی از مهمترین آنها اشاره خواهد شد :

قوه نامیه بذر یونجه 

قوه نامیه یک بذر یونجه در واقع درصد تعداد بذور سالمی است که دارای قدرت جوانه زدن هستند و بر اساس درصد (تعداد بذر سالم دارای قوه جوانه زنی از 100 عدد به صورت انتخاب تصادفی) ، این عدد از آن جهت حائز اهمیت است که با دانستن آن به کیفیت بذر خریداری شده ، مقدار مورد نیاز بذر در واحد سطح ، تراکم کشت و شرایط نگهداری آن پی خواهید برد.

این عدد در بسیاری از بذور خارجی عددی حدود 95 تا 98 درصد و برای بذور داخلی در بسیاری اوقات به دلایل مختلف از جمله برداشت در زمان نامناسب توسط کشاورزان (با درصد بالای بذور کال و نرسیده) ، بعضا شرایط نامناسب نگهداری و عدم بوجاری مناسب به دلیل دقت پایین دستگاه ها در کشور و یا سود جویی مراکز بوجاری و … چیزی در حدود 55 تا 65 درصد برآورد می شود.
با آنچه گفته شد لازم است حتما در زمان کشت به قوه نامیه بذور یونجه دقت کافی مبذول داشت. 

خلوص ، پاکی و تمیزی بذر  

یکی دیگر از نکات کلیدی که در درجه بندی کیفی بذور یونجه دارای اهمیت بالایی است ، پاکی و خلوص ظاهری ترکیب بذور یونجه است بدین مفهوم که هر چه میزان ناخالصی و آلودگی بذور از سنگ ریزه ها ، برگها و خاشک همراه ، بذور سایر گیاهان به خصوص علفهای هرز کمتر باشد تخم یونجه مذکور دارای کیفیت بالاتری است از سوی دیگر یه اندازه و یک شکل بودن دانه ها از اهمیت فوق العاده بالایی برخوردار است به عبارتی بذور یک اندازه و یک شکل معمولا کیفیت بالاتری داشته و شانس داشتن زراعتی با کیفیت تر با کاشت آنها بیشتر است.

تاریخ تولید بذر یونجه

در ادامه آنچه که در بالا اشاره شد نباید از توجه به تاریخ تولید بذر یونجه غافل بود ، البته ناگفته پیداست که شرایط نگهداری در کیفیت زایشی بذور از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است لیکن میتوان گفت بذور یونجه در صورت نگهداری در شرایط مطلوب (مکان خنک،کم نور،خشک و دارای تهویه مناسب و برخوردار از جریان هوای تازه) تا مدت زمان طولانی از زمان تولید قابلیت نگهداری دارند که این میزان برای بذور پوشش دار تا 5 سال و برای بذور فاقد پوشش تا 3 سال نیز طبیعی است و دور از ذهن نیست.

نوع بسته‌بندی 

نوع بسته بندی و پکینگ بذور یونجه در حفظ و بقای قوه نامیه موثر بذور از اهمیت فوق العاده بالایی برخوردار است ، بسته بندی مناسب می بایست علاوه بر دارا بودن مقاومت در برابر ضربات فیزیکی ، دارای خاصیت مقاومت در برابر رطوبت و آب باشد تا به بذور از این ناحیه نیز آسیبی وارد نشود ، از سوی دیگر اخیرا از لفافهای اصطلاحا دارای قابلیت تنفس نیز استفاده می شود که در حفظ قوه نامیه بذور یونجه بسیار مهم و حیاتی است.

 بذر مال بذور و اهمیت آن

یکی از کلیدی ترین فرآیندها در پروسه کاشت ، بذر مال یونجه همانطور که در مقاله ارزشمند “بذر مال یونجه به تفصیل اشاره شده با ترکیباتی است که قابلیت بقاء ، کیفیت جوانه زنی و تحریک ریشه زنی بذور را در برابر عوامل تهدید کننده محیطی همچون انواع قارچها ، باکتریها و سایر عوامل مخرب بالا می برند . 

کاشت بذر بدون مجهز کردن آنها به پوشش قارچ کش،مواد غذایی اولیه (یا اصطلاحا استارتر برای تغذیه اولیه جوانه زایشی) و مواد محرک جوانه زنی و ریشه زایی اولیه آنها، به معنی قرار دادن بذر بدون نیروی دفاعی در برابر موجی گسترده از عوامل تهدید کننده زندگی و حیات آن است .

بنابراین لازم است در صورت عدم وجود بذر مال در بذور خریداری شده با ترکیب مناسبی از مواد مورد اشاره نسبت به بذر مال آنها به صورت دستی اقدام نمود .   

اصالت بذر و امنیت خرید 

بارها و بارها اتفاق افتاده که عوامل سودجو و فرصت طلب با سوء استفاده از عناوین و بسته بندی های بذور صاحب نام بازار نسبت به جعل بسته بندی ها و عناوین آنها اقدام کرده اند ، به همین منظور توصیه میشود جهت اطمینان از اصالت بذور خریداری شده حتما به لیبل ها و مجوزهای روی بسته بندی بذور دقت لازم را داشت و حتی المقدور از شرکتهای معتبر اقدام به خرید کرده و وجوه مورد نظر را به حساب های رسمی شرکتی و نه حساب های شخصی واریز نمائید تا قابلیت پیگیری بعدی را داشته باشید. 

سوالات متداول (FAQ)

1- بهترین بذر یونجه کدام است؟
بهترین بذر یونجه مفهومی نسبی است و به عوامل مختلفی بستگی دارد که از جمله مهمترین آنها عوامل اقتصادی و حجم تولید است که در حال حاضر با توجه به جمیع جهت چه بحث اقتصادی ، چه موضوع محدودیت منابع آبی و چه کمیت و کیفیت علوفه تولیدی در بین بذور یونجه داخلی میتوان به بذر یونجه جیا ایتالیا و در بین بذور ایرانی میتوان از تخم یونجه همدانی نام برد .   

2- بذر یونجه چند سال قابل برداشت است؟
معمولا این عدد به کیفیت بذور ، تغذیه و شرایط نگهداری بستگی داشته اما در مجموع بذور یونجه خارجی به طور متوسط این عدد 5 تا 7 سال است که این عدد برای بذور داخلی 3 تا 5 سال است.

3- بذر یونجه برای چند هکتار کافی است؟
مقدار بذر لازم برای بذور یونجه داخلی برای هر هکتار در حدود 75 تا 110 کیلوگرم متغییر است و برای بذور خارجی این مقدار در حدود 40 تا 60 کیلوگرم برای هکتار در نظر گرفته می شود.

4- تفاوت بذر یونجه جیا و ساردی 10 چیست؟
بذر یونجه جیا و ساردی 10 تفاوتهای متعددی دارند اما در کل میتوان گفت تخم یونجه جیا ایتالیا یه بذر جنرال و سازگار با اقلیم مختلف و دارای درمانسی 7 تا 8 است اما تخم یونجه ساردی 10 سازگار با اقلیم گرم و دارای درمانسی 9 تا 10 بدون خواب زمستانی است .

5- بهترین زمان کاشت بذر یونجه چه موقع است؟
بهترین زمان کاشت بذور یونجه بسته به اقلیم در مناطق مختلف متغییر است اما بهترین زمان برای کاشت بذور یونجه در دو مقطع زمانی بهاره و پاییزه از نیمه شهریور تا نیمه آبان برای کشت پاییزه و از 10 اسفند لغایت انتهای اردیبهشت برای کشت بهاره متغییر است .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

57 + = 65